Yeni Parti’nin yurt çapında yapılan İl Kongrelerinin İl Başkanlığı seçimleri tamamlandı.
Bilindiği üzere Yeni Parti’de İlçe ve İl Başkanlığı seçimlerinin tüm üyelerin katılımıyla yapılması kararlaştırılmıştı. Ancak yasal zorunluluk gereği yapılan İlçe ve İl Başkanlığı seçimleri daha sonra yapılacak kongrede delegeler tarafından onaylanmak zorunda.
Bu seçimlerde üyelerin doğrudan oy kullanabilmesinin parti içi demokrasiyi güçlendirdiği iddia edilse de yönetim kadrolarının belirlenmesinde üyelerin devre dışı kalması önemli bir tartışma konusu.
En çok tartışılan konular:
• İl ve İlçe Başkanları üyelerin iradesiyle belirlenebiliyor mu, ilçe başkanlarının üyelerin özgür iradesine müdahalesi söz konusu mu?
• Yönetim Kurulları oluşturulurken üyelerin tercihleri ne derecede dikkate alınıyor?
• Farklı düşünenler, eleştirenler ve muhalif adaylar eşit koşullarda yarışabiliyor mu? Bunun gerçekleşebileceği siyasi zemin oluşturuluyor mu?
• Seçilen yöneticiler üyelerine karşı hesap verebiliyor mu?
Demokrasi, yalnızca sandık kurmak değil; sandıktan çıkan iradeye saygı göstermektir.
Gündemdeki temel tartışmalardan biri, başkan adayının üyelerce, yönetim kadrolarının ise ayrı bir aşamada delegelerce belirlenmesi.
Burada kritik bir soru var: Üyelerin seçtiği başkan, birlikte çalışacağı ekibi oluşturabilecek mi? Yoksa farklı güç odaklarının belirlediği bir yönetimle mi çalışmak zorunda kalacak? Öte yandan, başkanın kendi ekibini belirlemesi de sınırsız yetki anlamına gelmemeli. Demokratik bir model hem seçilmiş başkanın çalışma kapasitesini korumalı hem de yönetimin denetlenmesini sağlamalıdır.
Yeni Nesil Siyaset nasıl olmalı?
Bence yeni nesil siyasetin dört temel ilkesi olmalı:Are
• Lider merkezli değil, üye merkezli siyaset: Üyeler yalnızca oy veren değil, politika üreten insanlar olmalı.
• Kapalı kapılar ardında değil, şeffaf karar alma: Adaylıklar, görevlendirmeler ve karar süreçleri açıklanabilir olmalı.
• Kişilere bağlı değil, kurallara bağlı örgütlenme: Hiçbir lider parti hukukunun üzerinde olmamalı.
• Seçimden seçime değil, sürekli katılım: Mahalle meclisleri ve yerel örgütler aracılığıyla yurttaşların sorunları siyasete taşınmalı.
Yeni Parti’nin mahalle meclisleri ve üyelerin karar süreçlerine katılımı konusundaki açıklamaları bu yönde bir iddia ortaya koyuyor. Ancak asıl ölçüt, bu vaatlerin uygulamada ne kadar hayata geçirileceği.
Yakında gerçekleştirilecek kurultay öncesi hepimizin sorması gereken sorular:
1- Delege sistemini eleştiren bir parti, yönetim kadrolarının belirlenmesinde delegelerin rolünü koruyarak ne ölçüde değişim sağlayabilir?
2- Üyelerin seçtiği il başkanının yönetim ekibi üzerinde yeterli söz hakkı yoksa, gerçek irade kime aittir?
3- Yeni Nesil Siyaset, yalnızca seçim yöntemini değiştirmek midir yoksa liderlik ve yönetim anlayışını da değiştirmeyi gerektirir mi?
4- Bugün üyelerin doğrudan seçtiği bir genel başkan, yarın kendi yetkilerini sınırlandıracak demokratik kurallara da bağlı kalacak mı?
5- 5- Yeni Parti iktidara geldiğinde de parti içinde uygulamayı vaat ettiği demokratik modeli ülke yönetimine taşıyabilecek mi?
SONUÇ OLARAK:
Yeni Parti’nin önündeki en önemli sınav, eski siyaset anlayışını eleştirmekten çok, kendi içinde farklı bir siyaset kültürü oluşturabilmesidir.
Çünkü Türkiye’de partiler çoğu zaman demokrasi, özgürlük ve katılımcılık vaatleriyle yola çıkıyor ancak güç kazandıkça kararları dar bir yönetici kadronun elinde toplama eğilimi gösterebiliyor.
Yeni Nesil Siyaset, eski siyasetin genç kadrolarla sürdürülmesi değildir. Asıl değişim, siyasette gücün nasıl kullanıldığını değiştirmektir.
Üyelerin yalnızca lider seçtiği değil, liderin de üyelerin iradesine bağlı olduğu bir sistem kurulabilirse bu, parti içi demokrasinin ötesinde Türkiye siyaseti için de önemli bir örnek oluşturabilir.
Aksi durumda yeni olan, yalnızca yöntemin adı olarak kalır.
Parti içi demokrasi lideri seçmekten ibaret değildir.
Tüm eksiklerine, yeterince özümsenmemesine ve istismara açık yanları olmasına karşın her kademede yöneticilerin tüm üyelerin katılımıyla seçilmesi, delege ağalığına son verilmesi bile başlı başına bir devrimdir.
Ancak bu iyi niyetli değişim arzusunun tüm kurul ve kurallarıyla işletilmesi, “tabanın söz ve karar sahibi olması” ilkesinden vazgeçilmemesi gerekir.
Henüz Yeni Nesi Siyaseti kadroların yeterince özümsemediği gerçeğinden hareketle yukarıdan aşağıya doğru örgütün her kademesinde Yeni Nesil Siyaset kültürünün oluşturulması için özen gösterilmelidir.
Her şeye rağmen kimi ilçe örgütlerinin üyelerin özgür iradesine yönelik çabaları sert bir duvara çarpıp geri dönmüştür.
Şimdi asıl önemli olan tüm örgütlerin bu yanlışlardan ders alarak kendilerini geleceğe hazırlamalarıdır.
AYHAN ONGUN(Gazeteci-Yazar) 19.10.2026/BODRUM
