Bitez’te bir kez daha mandalina sepetleri havaya kalktı, yüzler güldü, protokol objektiflere poz verdi.
Halk oyunları oynandı, stantlar kuruldu, mandalinanın kokusu sokaklara yayıldı. Evet, bir festival daha geride kaldı. Peki geriye ne kaldı?
İşte asıl soru burada başlıyor.
Mandalinayı sadece bir günlüğüne vitrine çıkaran bu anlayış, yılın geri kalan 364 gününde üreticiye ne sunuyor? Bahçesini koruyamayan, ürününü maliyetinin altında satan, suya, işçiye, gübreye yetişemeyen üretici için bu festival ne ifade ediyor?
Festival var ama tarım politikası yok.
Bodrum mandalini artık bir tarımsal ürün olmaktan çok, nostaljik bir sembole dönüştürülmüş durumda. Fotoğraflarda sepetlerin içi dolu ama gerçek hayatta bahçeler boşalıyor. Mandalinlikler birer birer imara açılıyor, üretici toprağından kopuyor, gençler tarımdan uzaklaşıyor. Buna karşılık bize sunulan şey, yılda bir gün “ne kadar güzel bir kültürümüz var” duygusu.
Kültür önemlidir. Hafıza değerlidir. Emek kutsaldır. Ama bunların hiçbiri politik irade olmadan ayakta kalmaz.
Festival alanında coğrafi işaret vurgusu yapılıyor, peki bu coğrafyada üretim neden sürdürülemiyor? Mandalininin değerini anlatan konuşmalar yapılıyor, peki o değeri üretici neden cebinde göremiyor? Yerel yöneticiler sahnede, ama mandalina bahçesinin içinde yoklar.
Tarım, pankartla korunmaz.
Tarım, fotoğraf karesiyle yaşatılmaz.
Tarım, süreklilik ister; plan ister; destek ister.
Bugün Bodrum’da gerçek bir tarım politikası olsaydı, mandalinayı sadece festivalde değil, pazarda, ihracatta, kooperatif raflarında, üreticinin onurlu kazancında konuşurduk. Festival, politikanın üzerini örten bir perdeye dönüşmemeliydi.
Bu festival kötü mü? Hayır.
Ama yetersiz.
Eğer bu kentin mandalinası gerçekten korunmak isteniyorsa;
– Üreticiye alım garantisi verilmeli,
– Bahçeler imara karşı gerçek anlamda korunmalı,
– Gençlerin tarımda kalması için teşvikler yaratılmalı,
– Mandalina sadece folklorun değil, ekonominin konusu haline getirilmeli.
Aksi halde her yıl biraz daha alkışlayarak, aslında yavaş yavaş veda ediyoruz.
Sepetler hafifliyor, bahçeler azalıyor, fotoğraflar kalıyor.
Festival var…
Ama tarım politikası hâlâ yok.
