Konu Silivri değil bu sefer.
Duvarlarını kendi ellerimizle ördüğümüz, anahtarını kendi rızamızla teslim ettiğimiz, gardiyanı da mahkûmu da kendimiz olan o görünmez hapishanedeyiz.
“Öz bakım” adı altında kutsanan, şefkati tüketim sepetlerinin soğukluğuna indirgeyen tekinsiz bir çağın eşiğinde; kendi kendimizi hapsettiğimiz alışveriş listelerinin, güzellik merkezlerinin ve kozmetik reyonlarının demir parmaklıkları ardındayız.
Bedenine özen göstermek, zamanın akışıyla değişen varlığına kulak vermek… Kulağa ne kadar masum, ne kadar insani geliyor, değil mi? Oysa tam da burada durup bir düşünmek gerekiyor.
Çünkü kendimize bakmakla kendimizden nefret etmek arasındaki o zarif çizgiyi çoktan geçtik. Bugün ekranlardan ruhumuza sızan o pürüzsüz “kusursuzluk” illüzyonu, aynadaki aksimizi dost değil, amansız bir düşman kıldı bile. Dijital dünyanın algoritmik süzgeçlerinden geçerek tek tipleşen yüzler, “sağlık” örtüsü altında meşrulaştırılan soğuk iğneler ve sıfır beden dayatmaları, özgür birer tercih değil; bizzat kendi ruhumuza vurduğumuz organize bir pranga. Bizler kendimizi güzelleştirdiğimizi sanırken, aslında bize incelikle zerk edilen bir yetersizlik duygusunun ağır faturasını ödüyoruz.
Sosyal medyanın parıltılı ekranları artık sadece anları paylaştığımız birer galeri değil; her gün kendi benzersizliğimizi kurban ettiğimiz dijital ameliyat masaları.
Akıllı telefonların sahte filtreleri, insanlığın önüne öyle gerçek dışı bir çehre koyuyor ki, insan kendi doğal yalınlığına yabancılaşıyor.
Aynaya bakan göz, filtresiz teni “hasta”, zamanın izlerini taşıyan yüzü ise “eksik” görmeye başlıyor. Beğenilerin kutsandığı bu sanal panayırda, görünmez bir Dijital Panoptikon yükseliyor. Bu görünmez kule bizi her an izliyor, yargılıyor ve herkesi aynı dudak kıvrımına, aynı burun çizgisine, aynı soğuk mermer tenlere zorluyor..
Zihinlerin hâlâ Orta Çağ karanlığında debelendiği bir çağda, yüzlerin yapay bir modernlik ayiniyle tek tipleşmesi, modern insanın en tuhaf çelişkilerinden biri değil mi?
Kapitalizmin çarkları kusursuz bir kurguyla döner: Önce insanın içine o kemirgen “yetersizlik ve suçluluk” tohumunu eker; kırışıklık artık yaşanmışlığın izi değil, düzeltilmesi gereken bir kusur, yaş almak hayatın doğal akışı değil, mücadele edilmesi gereken bir düşmandır.
Ardından bu sızıyı dindirecek sihirli kremleri, botoksları ve zayıflama iksirlerini birer kurtarıcı gibi sunar. Bu acımasız pazarda beden, içinde huzurla demlendiğimiz bir ev olmaktan çıkar; sürekli restore edilmesi, parlatılması ve güncellenmesi gereken ticari bir projeye dönüşür. Üstelik bu soğuk müdahaleler, “kendini şımart”, “çünkü sen değerlisin” gibi yaldızlı sloganlarla sarılıp, sahte bir özgürlük şerbeti gibi içirilir bireye. Nihayetinde, zamana meydan okuma çılgınlığı sinsi bir Beden Dismorfisine dönüşürken, pürüzsüz kalabilmek artık sadece bir estetik arayış değil; kişinin kendine yatırım yapabilecek maddi gücünü fısıldayan sınıfsal bir kibir sembolüdür.
Üstelik artık sadece etimizle ve kemiğimizle de yetinmiyoruz; yapay zekanın ürettiği kusursuz avatarlara ve hiç gidemediğimiz sahte konumlara sığınarak kendi hakikatimizden iltica ediyoruz. Ekranın arkasındaki pürüzsüz dijital klonumuz ile sabah uyandığımız yalın gerçeklik arasındaki bu derin uçurum, ruhu ikiye bölüyor. İllüzyon bitip ekran karardığında ise, gerçeğin sönüklüğüyle baş başa kalan insan, kendi çıplak varlığına büsbütün düşman kesiliyor.
Şimdilerde insanlık, “sağlık” kisvesinin arkasına saklanarak zayıflama iğnelerinin gölgesinde sıraya giriyor. Elbette bedenin yükünü hafifletmesi, sağlığın gereğidir; fakat ne hikmetse sağlığı her konuştuğumuzda, yolun hep aynı makbul beden ölçüsüne, o ruhsuz sıfır bedene çıkmasını neden sorgulamıyoruz?
Aynaya baktığımızda canımızı yakan o kusurlar gerçekten bize mi ait, yoksa bir şirketin kâr grafiğini yükseltmek için kalbimize ektiği yapay dikenler mi?
Herkesin birbirinin kopyası olduğu, yüzlerin ve bedenlerin tek bir tornadan çıktığı bir dünyada, bizi biz yapan o biricik hikayelerimizi sildiğimizde, geriye bizden ne kalır?
Mesele, kendimizi hangi gözle gördüğümüz.
Bir insanın yüzündeki çizgi, yalnızca bir çizgi değildir. Yaşanmış yıllardır. Gülüştür, üzüntüdür, uykusuz gecedir, güneştir, hastalıktır, aşktır, anneliktir, babalıktır, hayattır.
Yaşlanmak elbette kolay değildir.
Ama yaşlanmaktan utanmayı öğretmek başka bir şeydir.
Güzelleşmek elbette kötü değildir.
Ama güzelliği tek bir kalıba hapsetmek başka bir şeydir.
Öz bakım elbette değerlidir.
Ama insanı kendinden sürekli memnuniyetsiz hale getiriyorsa orada bir durup düşünmek gerekir.
Çünkü belki de bizi asıl esir alan şey aynadaki görüntümüz değil; o görüntünün bize yetersiz olduğunu söyleyen sestir.
Sonuç olarak; sistemin, filtre kültürünün ve dijital yanılsamaların el ele vererek ördüğü bu “Kusursuzluk Hapishanesi”, ruhumuzun coğrafyasını, yaşanmışlığın izi olan o asil kırışıklıklarımızı elimizden alıyor. Tenimize ve zihnimize bir yabancının algoritması değmeden önce sormamız gereken o sarsıcı soru, bizi bu zindandan çıkaracak yegane anahtardır: Bu değişimi gerçekten benim ruhum mu arzuluyor, yoksa bana arzulamam gerektiği mi fısıldandı?
Belki de bu çağda gösterilecek en büyük cesaret ve en hakiki öz bakım; bizi kendi inşa ettiğimiz bu zindandan kurtaracak olan, kendi kusurlarımızın ve benzersiz hikayemizin şiirine sahip çıkmaktır.
Hoş ve mutlu kalın …
